Med andre ord kan ein seie at å kjenne på verdssmerte er å få vondt av det vonde som skjer i verda. For mange av oss har nok verdssmerte-nivået nådd ein ny topp no, i alle fall har den det for meg.

Fyrste gong eg kan hugse at eg kjende på verdssmerte var nok i 2015. Då var eg 16 år gammal, og gret når eg såg på nyheitene om alle som omkom i krig eller på flukt til tryggleik. Fleire som flykta då er framleis på flukt i dag, eller sit fast i ein flyktningleir. Dette gjer vondt å tenke på.

Medan fleire rømmer frå krig og konflikt, er det også ei aukande gruppe menneske som må flykte på grunn av klimaendringane. Dei siste åra har vi sett ei auking i ekstremvêr, som har tatt livet av mange menneske. Det som skjer med jorda vår er vår skuld. Dette gjer vondt å tenke på.

Nokon meiner at pandemien vi har vore inne i, og framleis på mange måtar ikkje er heilt ute av, er eit resultat av klimaendringane. Om dette stemmer eller ikkje, så har pandemien vore eit stort sjokk for oss. Han har tvunge oss til å leve meir isolerte liv, og har ført til stor usikkerheit og bekymring. Det å planlegge noko å sjå fram til har vore vanskeleg, sidan ein ikkje veit korleis morgondagen vert. Mange liv har gått tapt i pandemien. Dette gjer vondt å tenke på.

Det siste bidraget til verdssmerta, er krigen i Ukraina. Nyheitene er fulle av bilde og videoar som viser grufulle hendingar begått ikkje så langt ifrå landet vårt. Det har vore fleire væpna konfliktar og krigar ulike stadar i verda i løpet av dei siste åra, men det er fyrste gong på lenge at det er så nær oss. Fleire hundre sivile har omkome, hundrevis har vorte skada, over 1,5 millionar ukrainarar har rømt landet. Dette gjer vondt å tenke på.

Det kjennast som alle desse store, vonde temaa heng saman, ved at det eine ikkje har gått over før vi er møtt med det andre. Verdssmerta frå flyktningkrisa går vidare til klimaendringane, til ein global pandemi, og no til krig i Europa. Dette er mykje opphopa verdssmerte, og kan verte ganske overveldande å ta inn.

I utgangspunktet tenkjer eg det er ein positiv eigenskap å få til å sette seg inn i andre sine situasjonar, og å føle med dei, om det så er naboen din eller nokon frå eit anna land. Om du kjenner på verdssmerte, om du får vondt av andre si liding, så er du eit empatisk menneske. Dette er ein god ting. Likevel kan det bli til noko negativt om du let deg sluke heilt av all fortviling, håpløyse og uro. For eksempel kan det vere lurt å berre sjekke nyheitene eit par gongar om dagen i staden for å sjå absolutt alle spesialsendingane til NRK.

Det er viktig å fortsette å leve. Ikkje stopp med det som gir deg glede for at det er krig i Ukraina, eller fordi at havnivået stig. Du har lov å ha det bra, og å kjenne på glede sjølv om det skjer mykje vondt i verda. Det er også lov å bekymre seg for mindre ting utan å skamme seg for det. Det er framleis heilt innanfor å bekymre seg for lekser, eksamen, bensinprisane, kva ein skal ha til middag, jobb, skule, familie, og alt anna ein kan gruble på.

Sjølv kjenner eg på mykje verdssmerte. Eg synest verda vi lever i er voldsomt urettferdig, og eg kan bli overvelda av alle problema og utfordringane vi står overfor. Når eg tenker på alt dette, kan hovudet mitt bli ein ganske mørk stad å vere. Sjølv om verda ikkje er slik eg skulle ønskje ho var, prøvar eg å minne meg sjølv på kva eg synest er fint og godt i livet mitt. Det er ingen som vinn på at eg går rundt med høg puls og tenkjer at no går verda under.

Akkurat no er eg heime i Herøy ein tur. Derfor skal eg denne helga slappe av og kose meg med familie og vennar, gå tur med hunden i den fine naturen vi har her ute i havgapet. Eg vil prøve å ha lave skuldrer sidan eg veit med meg sjølv at eg gjer det eg kan for at verda skal verte ein slik stad som forhåpentlegvis ein dag ikkje gir meg verdssmerte.

God helg!