– Vi klarer ikkje å få gjort meir i år. Folk får smørje seg med tolmod, så skal vi sjå om vi får tatt resten neste år. Det er avhengig av statlege løyvingar, men der er ei overvegande sannsynlegheit for at vi får det til, seier Nils Melbøe i Mattilsynet.

I mellomtida oppmodar han folk til å bidra i og rundt eigne eigedomar.

– Plantane er merka, og det er veldig fint om folk kan fylgje med og sage unna noko av dette sjølve, seier han.

Har spreidd seg til friområde

Enkeltutbrotet av plantesjukdomen Pærebrann, som vart oppdaga i Herøy og Sande i september i fjor, er noregshistorias største. Då Vestlandsnytt snakka med Mattilsynet i juli, hadde dei allereie rydda Leinøya, Nerlandsøy og Gurskøya bortsett Haugsbygda og innover mot Gjerdsvika, der noko framleis stod att. I august gjekk dei i gang med Bergsøya, og hadde planar om å rydde Remøya.

Den gong sa Melbøe sin kollega, Margit Kristin Otterlei:

– Runde er smittefri. Det gjeld og Kvamsøya, Sandsøya og langs kysten frå Leikong til Larsnes.

No viser det seg elles at Runde ikkje er smittefri, og det står framleis ein del arbeid att med fjerning av mispel på Bergsøya og Remøya.

– Vi har fjerna det meste på Bergsøya – men det har vore enormt med spreiing til friområda, opplyser Melbøe. Han siktar først og fremst til nokre område langs turstien på Heid.

– Smitta er ofte konsentrert rundt kraftlinjer og skogholt. Før fekk vi hjelp av sauer i friområda, men no er det lite beiting igjen. Det er heilt klart ei utfordring. Vi greier ikkje å ta unna alt, seier Melbøe.

Kan smitte tilbake

Det er liten fare for vidare smitte i haust og vinter, då potensielle smitteberande insekt ligg i dvale.

– Det må vere minst 12 grader for å få vidare smitte, seier Melbøe.

– Kva då når insekta kjem fram igjen – kan dei ta med smitte frå friområda?

– Jau, viss der er vertsplantar igjen i hagane, kan dei det, seier Melbøe.

Mattilsynet vil, etter planen, ta opp att ryddearbeidet i byrjinga av juni neste år. Då står resten av Bergsøya, Remøya og Runde for tur.