Hamneav­gif­ter i Sande kom­mu­ne

- Sum­mert opp vil eg råde po­li­ti­ka­ra­ne i Sande til å leg­ge vekk det­te, skriv Gjer­mund M. Bring­svor i Sandefisk AS.

Sands­hamn fis­ke­ri­kai  Foto: Endre Vorren

Fritt Ord

Eg sy­ner til høy­ring i sak 68/20 om hamne- og far­vass­av­gif­ter. Eg re­pre­sen­te­rer SAN­DE­FISK AS.

San­de­fisk AS er ei be­drift som er lo­ka­li­sert på Sands­hamn i Sande. Selskapet kjø­per fisk frå kyst­flå­ten og har over tu­sen an­løp i året av stør­re og mind­re bå­tar som skal le­ve­re fisk, hen­te is osv.

No ser eg at Sande kom­mu­ne skal slå seg på ga­le­ien med å krev­je inn ham­ne­pen­gar for å ret­te opp i ein skakkøyrd øko­no­mi.

Vi er sterkt imot at de inn­fø­rer det­te.

1. Sa­man­lik­na med dei na­bo­kom­mu­na­ne som krev inn ham­ne­av­gift, har Sande kom­mu­ne et­ter mitt vi­tan­de ik­kje hatt ut­gift av ty­ding til ham­ner.

Sande kom­mu­ne har og særs av­gren­sa drifts­ut­gif­ter til ham­ner. Eg kjen­ner ik­kje til anna enn be­lys­ning. Der er ik­kje ved­li­ke­halds­ut­gift el­ler anna.

2. Saks­ut­grei­in­ga som ligg til høy­ring sei­er ik­kje noko om kva ut­gif­te­ne til ham­ne­ne er, og heller ik­kje noko om ut­gif­te­ne til inn­krev­jing av av­gift. Det er nep­pe gra­tis å sit­je og fylg­je med på alle an­løp og rek­ne ut båt­leng­der, slå opp brut­to­registertonn og fin­ne fak­tu­ra­mot­ta­kar.

Her ser det ut til at ein skal bli villeia til å tru at det­te er rein netto. Vi krev at det kjem opp eit ut­gifts­bud­sjett på det­te.

Ham­ne­pen­ga­ne skal også vere eit null­sum-pro­sjekt, så de kan no ik­kje berre hive ut ein pris på kai­lei­ge og far­vass­ut­gift utan at de har lei­ta fram kal­ku­la­to­ren for å rek­ne på ut­gif­te­ne.

3. San­de­fisk er den ak­tø­ren med flest an­løp i kom­mu­nen når vi ser vekk frå fer­je­ka­ie­ne. Vi sy­nest det er ein uting at Sande Kom­mu­ne skal på­leg­ge ei av­gift for folk som ynskjer å le­ve­re rå­stoff sjø­ve­gen til fab­rik­ken vår, kan­skje ynskjer å base i ham­na vår un­der ei fi­skje, hand­le på Coopen og kan­skje kjø­pe seg ei kald ei på Ro­sen­lund ein laur­dag med dår­leg vêr.

4. Sandsøya har blødd nok det­te året. De har fjer­na sku­len vår for å spa­re pen­gar. Inn­spa­rin­ga, om ho er re­ell, ver­ka å al­le­reie vere sosa vekk i over­skri­din­gar på anna plan. No skal rek­nin­ga at­ter ein gong sen­dast hit ut. Er det slik at Sandsøya skal ska­pe og de skal bru­ke?

5. Kom­mu­nal kai Sands­hamn.

I 2010 fekk Sande kom­mu­ne eit til­skot frå Sta­ten for å byggje ei len­ge til­tenkt fis­ke­ri­kai på Sands­hamn. Den opp­hav­le­ge finansieringspla­nen var at Stat og kom­mu­ne skul­le dek­ke kvar sin halv­part. Den gon­gen var kom­mu­nen på Robeklista og had­de ik­kje hand­le­fri­dom til å gje­re ei slik in­ves­te­ring. Det var på nip­pet at ein måt­te seie frå seg til­sko­tet og la dei få bygge fis­ke­ri­kai ein an­nan stad i lan­det. Vi gav oss ik­kje heilt over, og då­ve­ran­de ord­fø­rar Dag Vå­gen gjor­de ein kjem­pe­jobb med å sy sam­an eit finansieringsopplegg som vart etan­de for alle par­tar. Vi fekk skra­pa sam­an 25 % av sum­men frå næ­rings­li­vet på Sandsøya slik at kaia blei fi­nan­si­ert 50 % av Sta­ten, 25 % av Sande Kom­mu­ne og 25 % av næ­rings­ak­tø­ra­ne Brudanes AS, Bring­svor Laks As og San­de­fisk AS på Sandsøya.

Eg må då få seie at det kje­nnest heilt feil at gjes­tan­de far­tøy til Sands­ham­na skal be­ta­le kai- og an­løps­av­gift til Sande kom­mu­ne for ei kai som har kos­ta næ­rings­li­vet på Sandsøya like mykje som ho har kos­ta kom­mu­nen.

El­les er vel det ta­let det­te kos­ta kom­mu­nen gans­ke likt kost­na­den på ein par­ke­rings­plass ein el­ler an­nan stad på Lars­nes, som blei bygd sam­ti­dig som ein ik­kje had­de råd å dri­ve sku­le på Sandsøya og i Gjerds­vi­ka. Kan ei par­ke­rings­av­gift kan­skje vere like innbringande for ein skral kom­mu­ne­øko­no­mi? El­ler vil den ram­me feil geo­gra­fisk?

Sum­mert opp vil eg råde po­li­ti­ka­ra­ne i Sande til å leg­ge vekk det­te. De har ik­kje rek­na på det i det hei­le slik det går fram av høy­rings­no­ta­tet. De har heller ik­kje tenkt på kon­se­kven­sa­ne det vil ha mht kaia på Sands­hamn, der andre har bi­dre­ge like mykje.

Sande kom­mu­ne skal til­trek­ke seg bå­tar. Det er fak­tisk det fol­ket i kom­mu­nen le­ver av. Di flei­re bå­tar so kjem til Sande for å bli re­pa­rer­te, mala, hand­le el­ler sel­je fisk, dess bet­re øko­no­mi får kom­mu­nen. Då blir det feil å krev­je av­gift for an­lø­pa for å kve­le det­te i star­ten.

SAN­DE­FISK AS,
Gjer­mund M. Bring­svor