Arthur Almestad:

No må vi rydde opp etter festen og klargjere for ei ny tid

- Ei rein Fosnavåg hamn med tilrettelagt infrastruktur for etablert og nytt næringsliv i eit aktivt fiskerimiljø, og med korte avstandar til sentrumsfunksjonar, vil vere ein attraktiv lokalitet for mange aktørar innan ei framtidsretta havnæring.
Fritt Ord

Historia om utviklinga av Fosnavåg hamn kan karakteriserast som ein stor fest som varte i fleire tiår. Det var få som stilte spørsmål om dei stoffa som bedriftene slepte ut i hamna var miljøskadelege. Berekraft var eit ord som ikkje var å finne i det norske språket. I dag er denne festen over, og det er på tide å rydde opp etter seg. Dette handlar om å rydde opp etter ei tidsepoke som har gitt grunnlag for den rikdomen vi ser i Herøy i dag, og å legge til rette for ei ny tid med større vekt på berekraftig næringsverksemd.


17-16 for skrinlegging av Fosnavåg hamn-prosjektet

Kommunestyret gjorde torsdag kveld endeleg vedtak om å skrinlegge utdjupinga av Fosnavåg hamn. Men det vart jamt.



Dette skjedde rett før Fosnavåg hamn-avgjerda: Kommuneadvokat skulda for å drive politikk

Kommunedirektøren og kommuneadvokaten fekk orientere kommunestyret like før avgjerda om å skrinlegge Fosnavåg hamn-prosjektet. Det vekte reaksjonar frå politikarane.



Kommuneadvokaten slår tilbake mot skuldingar om politiske ytringar og inhabilitet

Kommuneadvokat Reidar Andresen meiner det ville vore ein unnlatingssynd om han ikkje trekte fram konkrete risikoelement i Fosnavåg hamn-prosjektet. Påstandar om eigeninteresser i saka karakteriserer han som heilt grunnlause.


Fosnavåg hamn har hatt ei heilt sentral betyding for den økonomiske veksten i Herøy. Sidan midten av 1800-talet har Fosnavåg vore ein viktig samlingsplass for fiskarar og bedrifter på landsida som har skapt stor økonomisk aktivitet. Etter at Voldnes-konsernet vart etablert i 1917, og når sildeoljefabrikken kom i gang frå 1921, vart Fosnavåg eit kraftsenter for næringsutviklinga i Herøy og på Sunnmøre. Utbygginga av hamna i 1954 bidrog til å vidareutvikle og stadfeste Fosnavåg Hamn sin posisjon som ein av dei viktigaste fiskerihamnene i landet. Dei store sildeåra frå etter krigen og fram mot 1960 ga grunnlaget for ei enorm økonomisk satsing både på sjø og land, og utviklinga av næringsaktiviteten rundt hamna var ei synleggjering av den økonomiske optimismen. Etter dei store sildeåra kom Voldnes-konsernet i gong med skipsbygging, og i 1972 bygde skipsverftet det fyrste supply-skipet i Norge. Her var skipsverft fram til 80-talet.

I tillegg til utslepp frå dei mange bedriftene rundt hamna gjennom mange tiår, og ikkje minst frå sildeoljefabrikken og skipsverftet, har også kloakken frå private husstandar gått direkte i hamna. Det er godt dokumentert at sjøbotnen i Fosnavåg hamn er svært forureina og som det må ryddast opp i. Sjølv om det juridisk sett er forureinar sitt ansvar å rydde opp etter seg, så er det rett og rimeleg i denne saka at fellesskapet står for oppryddinga. Herøy kommune har tatt ansvar og målretta politikarar har skaffa 108,5 mill. kroner i statlege midlar for utdjupe og reinske hamna for forureina masse.

Sjokket for mange var stort når eit knapt fleirtal i kommunestyret førre veke sa nei til å ta imot dei statlege midlane. Hovudargumenta var at Fosnavåg Pelagic ikkje lenger har like store ambisjonar som for nokre år sidan; at Fosnot vil flytte delar av verksemda si frå Fosnavåg hamn til Mjøstadneset og at det ikkje er nok næringsareal i indre hamn for vidareutvikling. Det som forundrar mange er at det knappe fleirtalet i Herøy kommunestyret ikkje ser potensialet for at ny havrelatert næringsverksemd kan vekse rundt Fosnavåg hamn, i tillegg til den verksemda som naturleg veks fram på Mjølstadneset. Vi treng både Fosnavåg hamn og Mjølstadneset.

Utnytting av ressursane i havet på ein berekraftig måte er eit satsingsområde, nasjonalt og internasjonalt. Regjeringa sin havstrategi og EUs strategi «Blue Growth» synliggjer ambisjonsnivået. Det er forventa at norske aktørar innan 2050 skal høste verdiar fra havet i storleiken om lag 5 gongar meir enn i dag. Dette handlar om å intensivere hausting og dyrking av havet sine biologiske ressursar. Vi må vidareutvikle sjømatnæringa for å møte verda sitt behov for trygg og sunn mat. I tillegg må vi legge til rette for utvikling av nye bedrifter som bl.a. ser nye forretningsområde der marine produkt kan gjere ein forskjell i forhold til å møte verda sine helseutfordringar knytt til usunt kosthald, overvekt, behovet for marine oljer og andre marine produkt.

Dersom Herøy skal stå rusta til å delta i verdiskapinga, må vi tenke meir allsidig enn det vi gjer idag. I tillegg til å satse vidare på vår allsidige fiskeflåte og sjømatindustri må vi også legge til rette for nye type næringar som treng ulike type areal og lokaliteter, og det er i denne samanheng Fosnavåg hamn og Mjølstadneset kan utfylle kvarandre. Vi treng store areal som kan legge til rette for industriell verksemd, og vi treng areal der mindre nisje aktørar kan etablere seg. Den aukande lokale sjarkeflåta er ei synleggjering av at ungdomen vil satse vidare på den næringa som i sterk grad har forma Fosnavåg og Herøy samfunnet. Fosnavåg med fiskemottak og servicefunksjonar for fiskeflåten er ein viktig føresetnad for å sikre at desse ungdomane satsar vidare med utgangspunkt i Fosnavåg og Herøy. Ei utdjupa hamn vil sikre at større båtar fortsatt kan levere sina fangstar. Eit levande fiskerimiljø er ei tiltrekkingskraft også for reiselivsnæringa. Ei rein hamn vil vere svært viktig for å få nyetableringar innan t.d. servering/restaurantdrift.

Min konklusjon er at ei rein Fosnavåg hamn med tilrettelagt infrastruktur for etablert og nytt næringsliv i eit aktivt fiskerimiljø, og med korte avstandar til sentrumsfunksjonar, vil vere ein attraktiv lokalitet for mange aktørar innan ei framtidsretta havnæring. Utfordringa til våre politikarar no er klargjere hamna for framtida utan statleg støtte på 108,5 millionar kroner. Kravet om å rydde opp i hamna er vel fortsatt gjeldande?

Arthur Almestad


Kvifor ville Herøy Arbeiderparti satse på vidareutvikling av Fosnavåg fiskerihamn?

Jau, fordi Fosnavåg Pelagic og Fosnot ville satse, investere og vidareutvikle seg i hamna.



Jon Georg Dale om skrinlegginga av Fosnavåg hamn-prosjektet:

– For meg er det komplett uforståeleg at ein skusla vekk denne moglegheita

Dalsfjordingen som i fjor sommar troppa opp på Allmenningskaia i Fosnavåg med 108,5 millionar kroner forstår lite av Herøy kommunestyre si skrinlegging av hamneprosjektet.



– Dette var ikkje ei båtlengd føre

Søre Sunnmøre Fiskarlag seier seg svært skuffa etter kommunestyrevedtaket om å skrinlegge Fosnavåg hamn-prosjektet.